ركن سوم از كتاب صبر و شكر در چيزى كه صبر و شكر را در آن شركت بود و يكى از ايشان به ديگر مرتبط شود بيان آن كه صبر و شكر بر يك چيز چگونه جمع شود ( 1 ) [ سؤال ] شايد كه گويى كه آن چه تو ياد كردى در نعمتها اشارت است بدان كه بارى تعالى را در هر موجودى نعمتى است ، و اين مشير « 337 » است بدان كه بلا را اصلا وجود نيست ، پس اكنون معنى صبر چه باشد ؟ و اگر بلا موجود است ، پس معنى شكر بر بلا چه بود ؟ و جماعتى دعوى كرده‌اند كه ما بر بلا شكر گوييم ، در شكر نعمت چه سخن باشد ، « 338 » پس شكر بر بلا چگونه صورت بندد ؟ و چگونه شكر گوييم بر چيزى كه بر آن صبر كنيم ، و صبر دردى اقتضا كند و شكر شاديى ، و اين هر دو ضدان‌اند ؟ و معنى آن چه گفته‌اند كه حق تعالى را در كل آن چه ايجاد فرموده است بر بندگان نعمت است چه باشد ؟ [ جواب ] پس بدان كه بلا موجود است ، چنان كه نعمت موجود است . و سخن در اثبات نعمت موجب سخن است در اثبات بلا ، زيرا كه ضدان‌اند . پس فقد بلا نعمت است ، و فقد نعمت بلا . و ليكن [ 162 ] پيش از اين گفته شده است كه نعمت دو قسم است : يكى مطلق كه از همهء وجوه نعمت است : اما در آخرت ، چون سعادت بنده به نزول در جوار خداى ، و اما در دنيا ، چون ايمان و خوشخويى و آن چه معين آن هر دو باشد .

--> ( 337 ) مشير ، اشاره كننده . ( 338 ) تا چه رسد به شكر نعمت .